وسیع کننده کام (اکسپندر)؛ انواع و کاربرد

expander

بدن کودک در سال‌های رشد دستخوش تغییرات متعددی می‌شود؛ دندان‌ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و تمام دندان‌های شیری در نهایت با دندان‌های دائمی جایگزین خواهد شد. مشکل اینجاست که همواره فضای کافی برای رویش مناسب و مرتب دندان‌های دائمی وجود ندارد. نبود فضای کافی ناهنجاری‌هایی را مانند شلوغی و به‌هم‌فشردگی دندان‌ها، نامرتبی دندان‌ها، درد و ده‌ها اختلال ناخوشایند دیگر در پی دارد که مسلماً بروز آنها برای کودک و والدینش ناراحت کننده است. برخی متخصصین ارتودنسی دندان‌های نامرتب را از بین می‌برند، اما شماری از متخصصین مجرب از راهکارهای دیگری برای حفظ دندان بهره می‌گیرند. اکسپندر یا وسیع کننده کام یکی از پرکاربردترین و مفیدترین وسایل ارتودنسی است.

انواع اکسپندر


وسیع کننده‌ها علی‌رغم شباهت ظاهری از نظر نوع و عملکرد برحسب محل قرارگیری در دهان تقسیم‌بندی می‌شوند. وسیع کننده در دو نوع اصلی اکسپندر فک بالا و فک پایین وجود دارد. دلیل ابداع دو نوع اکسپندر برای فک‌های بالا و پایین این است که اندازه فک پایین تغییر نمی‌کند، اما فک بالا را تا قبل از وقوع تغییرات مهم می‌توان وسیع‌تر کرد.

پهن و وسیع کردن فک بالا با اکسپندر


اکثر وسیع کننده‌های کام به دندان‌های آسیاب فک بالا متصل می‌شود. به این ترتیب حداکثر نیروی ایمن به استخوان وارد می‌شود و احتمال بروز عوارض به حداقل می‌رسد. پیچ‌های بازشونده‌ای معمولاً به اکسپندر متصل می‌شود تا بتوان سیم متصل به وسیع کننده را بازتر کرد تا در پی آن فک نیز وسیع‌تر شود. یکی از عوارض جانبی استفاده از وسیع کننده کام این است که دو دندان جلوی بالا فاصله‌دار می‌شود. چنانچه دندان‌های پیشین دائمی باشد، متخصص ارتودنسی این نقص را اصلاح خواهد کرد.

آشنایی با وسیع کننده فک پایین


وسیع کننده فک پایین مشکلات مربوط به دندان‌های در حال درآمدن را اصلاح می‌کند. اکسپندر دندان‌ها را به طرف بیرون فشار می‌دهد تا دندان‌ها در محل مناسب دربیاید و ردیف و مرتب باشد.

اگرچه به این روش می‌توان اکثر دندان‌ها را حفظ کرد، اما ماهیت قوس فک پایین به گونه‌ای است که اگر استخوان کافی برای نگهداشتن دندان‌ها وجود نداشته باشد، احتمالاً باید چند دندان دائمی کشیده شود.

کاربرد اکسپندر در ارتودنسی


شکی نیست که با استفاده از اکسپندر می‌توان دندان را حفظ کرد و از نامرتب شدن دندان‌ها جلوگیری کرد، البته به شرطی که به درستی از آن استفاده شود. وسیع کننده فک بالا باید قبل از به هم جوش خوردن و یکی شدن صفحات رشد به کار برده شود و از وسیع کننده فک پایین باید قبل از درآمدن دندان‌های دائمی استفاده شود.