روش‌های ازبین‌بردن فاصله بین دندان‌ها

21

ما در کلینیک ارتودنسی دکتر خدیوی، روش مناسب ارتودنسی که بیشترین کارآیی را در از بین بردن فاصله بین دندان‌های شما داشته و حداقل آسیب را به ساختار دندان‌ها وارد کند، به شما معرفی می‌کنیم. انتخاب روش ارتودنسی مناسب برای حذف فاصله بین دندان‌هاي شما به عواملي از قبيل علت به وجود آمدن فاصله، اندازه و موقعیت آن، وضعیت دندان‌هایی که در مجاورت آن قرار دارند، بودجه و شرایط و نیازهای خاص شما بستگی دارد.

در صورتی که فاصله بین دندان‌‌های شما به خاطر از دست رفتن یک یا چند دندان باشد، مسلماً کاشت دندان یا استفاده از دندان مصنوعی می‌تواند روش مناسبی برای از بین بردن آن باشد.

از بین بردن فاصله موجود بین دندان‌های شما به ویژه دندان‌های جلویی که فاصله بین آن‌ها از نظر زیبایی می‌تواند ناخوشایند باشد، تأثیر زیادی در بهبود وضعیت ظاهری و چهره شما خواهد داشت.

برای استفاده از روش‌های ارتودنسی اصلاحی، هیچ‌گاه دیر نیست و این عمل‌ها را در هر سنی می‌توان انجام داد. تعداد بزرگسالان و کودکانی که از روش‌های ارتودنسی برای مرتب کردن دندان‌ها و درمان فاصله بین دندان ها و بهبود آنها از نظر زیبایی استفاده می‌کنند، روز به روز در حال افزایش است. بستن فاصله بین دندانها نه تنها باعث بهبود عملکرد دهان و دندان‌ها می‌شود، بلکه امکان مسواک زدن و کشیدن نخ دندان با راحتی و سهولت بیشتر را فراهم می‌کند و به این ترتیب شما می‌توانید دندان‌های خود را سالم‌تر نگه دارید.

علت به وجود آمدن فاصله در بین دندان‌ها


علاوه بر ناهنجاری‌هایی که در رشد طبیعی دندان‌ها به وجود می‌آید، چندین عامل دیگر هم می‌توانند باعث بروز دیاستما یا همان فاصله بین دندان ها شوند که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

  • ناهماهنگی در اندازه دندان‌ها و فک. کوچک بودن اندازه دندان‌ها یا بزرگ بودن استخوان فک باعث ایجاد فضای بیشتر از حد معمول برای رشد دندان‌ها می‌شود که می‌تواند دندان‌ها را از هم دور کرده و بین آنها فاصله بیندازد.
  • افتادن دندان‌ها. به هر دلیلی که باشد، می‌تواند باعث ایجاد فاصله در بین دندان‌های مجاور شود.
  • ساختار غیر طبیعی استخوان فک. ناهنجاری ساختاری در شکل یا زاویه نسبی استخوان فک در سمت چپ یا راست می‌تواند باعث ممانعت از رشد طبیعی دندان‌های پیش و عدم مطابقت آنها شود.
  • گاز گرفتن لب‌ها. عادت به گاز گرفتن لب پایینی می‌تواند باعث فاصله افتادن بین دندان‌های جلویی شود.
  • زبان زدن به دندان‌ها. عادت به فشار دادن زبان به پشت دندان‌های بالایی می‌تواند موجب دور شدن دندان‌های جلو از هم و ایجاد فاصله در بین آنها شود.
  • بزرگ بودن لگام لب. لگام آرواره‌ای لب، یک قطعه بافت باریک و صفحه‌ای شکل است که از زیر قسمت میانی لب بالا تا لثه امتداد پیدا می‌کند و درست به بالای دو دندان جلو و بالا متصل می‌شود. در بعضی از موارد ممکن است که این لگام به رشد خود ادامه دهد و در فاصله بین دو دندان جلو رشد کند. در این صورت، فاصله‌ای بین این دو دندان ایجاد می‌کند که به آن دیاستمای آرواره‌ای (ماکسیلاری) گفته می‌شود.
  • لگام زبانی. این لگام هم بافت صفحه‌ای درازی است که از کام پایینی دهان به زیر زبان متصل می‌شود. این بافت هم در بعضی از موارد، رشد غیر طبیعی داشته و باعث فاصله افتادن بین دندان‌های جلو در فک پایینی می‌شود.

روش‌های موجود برای رفع فاصله بین دندان‌ها


روش‌های اصلی که برای بستن فاصله بین دندان وجود دارد، عبارتند از:

ارتودنسی

روش‌های جدید ارتودنسی اغلب برای اصلاح موقعیت دندان‌هایی که دچار انحراف یا شلوغی هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر آن از ارتودنسی برای رفع فاصله بین دندان ها و اصلاح ناهنجاری‌های فک و دندان استفاده می‌شود. بعضی از کارآمدترین روش‌های ارتودنسی که به طور رایج برای رفع فاصله بین دندان‌ها استفاده می‌شود عبارتند از:

22

انواع بریس‌های ارتودنسی

بریس‌های ثابت لینگوال، که بر روی سطح پشتی دندان‌ها قرار می‌گیرند و حتی در هنگام لبخند زدن هم دیده نمی‌شوند. کارآیی این بریس‌ها در رفع فاصله بین دندان‌ها، دقیقاً مشابه با بریس‌های فلزی می‌باشد.

بریس‌های ثابت فلزی، این نوع از بریس بیشترین کارآیی را در درمان ناهنجاری‌ها و فاصله بین دندان‌ها دارد. انتخاب این روش به ترجیح خود بیمار و مبلغی که می‌تواند هزینه کند، بستگی دارد. اما نتيجه‌اي که در نهايت از همه اين روش‌ها به دست مي‌آيد، با هم يکسان است. بريس‌هاي فلزي امروزي در مقايسه با انواع قديمي‌تر، اندازه خيلي کوچکتري دارند و کمتر در دهان قابل ديده شدن هستند. همچنين کش‌هايي با رنگ‌هاي مختلف و قابل تغيير براي بريس‌هاي فلزي جديد وجود دارد که مي‌توان از آن براي ارتودنسي کودکان استفاده کرد.

بريس‌هاي سراميکي رنگ دندان و شفاف، اين بريس‌ها را مي‌توان همراه با براکت‌هاي کريستالي شفاف استفاده کرد تا از نظر ظاهري، حالت مخفي‌تري داشته باشد.

بريس متحرک، نوع جديدتري از بريس است که به ثبت رسيده و براي اصلاح سريع، ايمن و مؤثر ناهنجاري‌هاي دندان و نيز هدايت آرام و تدريجي دندان‌هاي جلو به موقعيت صحيح خود، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

23

بريس‌هاي متحرک شفاف، از قبيل بريس‌هاي نامرئي که استفاده از آنها براي درمان‌هاي ارتودنسي در بزرگسالان، به طور فزاينده‌اي در حال گسترش است.

باندينگ (کامپوزيت)

در سال‌هاي اخير، روش باندينگ به عنوان يک روش بسيار کارآمد جهت از بين بردن فاصله بين دندان‌ها شناخته شده است. باندينگ در صورتي مي‌تواند بهترين گزينه درماني براي شما باشد که:

  • بخواهيد هر چه سريع‌تر به نتيجه برسيد.
  • به دنبال روشي ارزان‌تر و داراي خاصيت تهاجمي کمتر نسبت به ونير و روکش دندان باشيد.
  • مشکلات ديگري از نظر زيبايي دندان‌ها هم داشته باشيد که بتوان آن را با استفاده از باندينگ برطرف کرد.
  • ترجيح مي‌دهيد از روشي استفاده کنيد که نتايج آن برگشت‌پذير و قابل اصلاح باشد.

از روش باندينگ مي‌توان به صورت موفقيت‌آميزي هم براي دندان‌ها بالا و هم دندان‌هاي پايين استفاده کرد. اما يکي از معايب اين روش آن است که احتمال ترک خوردن، شکستن و جرم گرفتن دندان‌هايي که باندينگ شده‌اند، بيشتر از دندان‌هاي معمولي و سالم است. اين مطلب، به طور خاص در مورد دندان‌هاي جلوي پايين که حساسيت بيشتري در برابر فشار ناشي از جويدن و گاز زدن به غذا دارند، صدق مي‌کند.  بنابراين کاملاً طبيعي است که در طول مدتي که باندينگ بر روي دندان شما عمر مي‌کند، مجبور باشيد که عمل‌هاي ترميمي کوچکي هم در جهت مراقبت و نگهداري از آن انجام بدهيد. در واقع اگر شما دنداني داريد که از باندينگ براي درمان آن استفاده کرده‌ايد، لازم است که حتماً سه تا چهار بار در سال دندان‌هاي خود را به صورت حرفه‌اي جرم‌گيري و تميز کنيد. البته حتي در صورت رعايت اين موارد هم، ممکن است باندينگ دندان بعد از ۵ تا ۸ سال مجدداً نياز به ترميم يا تعويض داشته باشد.

ونير و روکش‌هاي پورسلاين (ترميم و تعويض)

ونير‌هاي پورسلاين از نظر زيبايي و شکل ظاهري، خيلي بهتر از باندينگ هستند. ونير در صورتي مي‌تواند بهترين گزينه براي شما باشد که:

  • زيبايي ظاهري در مقايسه با هزينه درمان، اولويت بيشتري براي شما داشته باشد.
  • با تراشیدن یا برداشتن قسمتی از مینای دندان خود در صورت لزوم، مشکلی نداشته باشید.
  • نخواهید که از باندینگ به خاطر حساسیت در برابر ترک خوردن و شکستن و نیز از روکش به خاطر بالا بودن هزینه آن استفاده کنید.

اگرچه باندینگ به عنوان سریع‌ترین راه برای از بین بردن فاصله بین دندان‌ها شناخته می‌شود، اما روکش کردن دندان با ونیر پورسلاین هم گزینه دیگری است که با آن می‌توانید سریع به نتیجه برسید. البته برای استفاده از ونیر لازم است که حداقل دو جلسه به مطب دندانپزشکی مراجعه کنید و هزینه آن هم معمولاً خیلی بیشتر از باندینگ است. اما مزیت اصلی ونیر، دقت خیلی بالایی است که از نظر متناسب بودن با وضعیت سایر دندان‌ها خواهد داشت. این روش در مواردی که فاصله‌های بین دندان‌ها به حالت یکنواخت نباشد، کارآیی بسیار خوبی دارد. یک دلیل دیگر برای استفاده از ونیرهای پورسلاین آن است که بر روی آنها جرم و لکه‌های زرد تشکیل نمی‌شود.

روکش و پُل (بریج)

علی‌‌رغم آنکه روکش‌ها می‌توانند نتایج خیلی خوبی از نظر زیبایی دندان به دنبال داشته باشند (دقیقاً مانند باندینگ، در پُر کردن فاصله‌ها و شفاف کردن رنگ دندان‌ها کارآیی خوبی دارد)، اما معمولاً برای از بین بردن فاصله بین دندان‌ها از این روش استفاده نمی‌شود. زیرا برای جایگذاری روکش بر روی دندان لازم است که قسمت قابل توجهی از ساختار طبیعی مینای دندان تراشیده شود. اما در موارد خاصی که خود مينای دندان به شدت آسیب دیده باشد، این روکش‌ها مي‌توانند بهترين گزينه براي درمان آن باشند و حالت ظاهری ظریف و زیبایی هم براي دندان ايجاد مي‌کند.

به طور کلی برای رفع فاصله بین دندان‌ها در اغلب موارد بهتر است که از روش‌هایي که کمتر تهاجمی باشند، مانند ارتودنسی یا باندینگ استفاده شود. اما در شرایط خاصی هم ممکن است روکش کردن دندان بهترین گزینه برای درمان آن باشد. استفاده از روکش‌ها در صورتی می‌تواند بهترین روش برای رفع فاصله بين دندان‌هاي شما باشد که:

  • مینای دندان‌های شما به شدت آسیب دیده باشد.
  • شکل یا وضعیت دندان‌های شما از نظر ردیف و مرتب بودن، نیاز به اصلاحات اساسی داشته و یا خودتان مایل به انجام چنین تغییراتی باشید.
  • با تراشیدن و از دست رفتن قسمتی از ساختار مینای دندان که برای نصب روکش لازم است و نیز با هزینه بالای این روش مشکلی نداشته باشید.

به خاطر داشته باشید که روش روکش کردن دندان در مقایسه با باندینگ و ونیر، به صرف وقت و هزینه بسیار بیشتری نیاز دارد. از طرفی روکش‌ها به آن راحتی که ونیرها و باندینگ دچار ترک خوردگی و شکستگی می‌شوند، ترک نمی‌خورند، اما باز هم ممکن است لازم باشد که ظرف ۵ تا ۱۵ سال، دوباره جایگزین شوند.