ارتودنسی ثابت: مراحل، بریس‌ها و هزینه

shutterstock_224804230

فناوري ارتودنسي ثابت يکي از تخصص‌هاي دندانپزشکي است که تمرکز آن بر طراحي و نصب لوازمي براي درمان ناهنجاري‌هاي دنداني مي‌باشد. ناهنجاري‌هاي دنداني ممکن است در نتيجه نامرتب بودن دندان‌ها، وضعيت نامتناسب فک‌هاي بالا و پايين نسبت به هم و يا هر دو اين موارد باشد. در حال حاضر، بريس‌هاي ارتودنسي ثابت به عنوان پُرکاربردترين و کارآمدترين لوازم درماني براي رفع ناهنجاري‌هاي دنداني شناخته مي‌شوند.

دکتر خديوي با بکارگيري انواع بريس‌هاي ثابت يا متحرک، مشکل ناهنجاري و نامرتب بودن دندان‌ها، لب‌ها و فک‌ها را برطرف مي‌کند و وضعيت آنها را به گونه‌اي اصلاح مي‌نمايد که باعث تناسب ظاهري و زيبايي اجزاي صورت شود. ارتودنسي ثابت شامل براکت‌ها يا لوازم دنداني مخصوصي است که با استفاده از چسب يا سيم به دندان‌هاي شما متصل مي‌شود. درمان به روش ارتودنسي مي‌تواند شامل چندين مرحله بوده و در هر مرحله نياز به اقدامات درماني و مراقبتي خاصي داشته باشد. علاوه بر آن، قبل از تعيين و شروع تمامي درمان‌هاي ارتودنسي لازم است يک دوره معاينه و ارزيابي کامل از وضعيت بيمار به عمل آيد.  

طول دوره درمان به روش ارتودنسي ثابت معمولاً بين ۶ تا ۳۰ ماه است و مدت دقيق آن به شدت ناهنجاري دنداني و نحوه عملکرد روش ارتودنسي مورد استفاده بستگي دارد.

مزاياي ارتودنسي ثابت


مهم‌ترين مزايايي که براکت‌هاي کلاسيک مورد استفاده در ارتودنسي ثابت دارند، عبارت است از:

  • کاهش تعداد دفعات مراجعه به متخصص ارتودنسي
  • کوتاه‌تر شدن طول دوره درمان
  • کاهش مدت زماني که براي جراحي دندان‌ها صرف مي‌شود.
  • امکان بهداشت بهتر دهان و دندان
  • راحتي بيشتر بيمار و غيره...

10

مراحل روش ارتودنسي ثابت


معاينه اوليه بيمار

در جريان اولين ويزيت، دکتر خدیوی نکاتي را در مورد مشکل ارتودنسي شما و روش مورد نياز براي درمان آن بيان مي‌کند.

تصميم‌گيري در مورد کشيدن دندان‌ها براي درمان راحت‌تر مشکل ناهنجاري آنها، اصلاً کار ساده‌اي نيست و بنابراين پزشک تمام تلاش خود را به کار خواهد بست تا مشکل را بدون نياز به کشيدن دندان‌ها درمان نمايد. در واقع در اغلب بيماراني که از ناهنجاري دندان يا فک رنج مي‌برند، نيازي هم به کشيدن دندان‌ها وجود ندارد. اما اگر به هر دليلي لازم باشد که بعضي از دندان‌هاي شما کشيده شود، پزشک در همان جلسه مشاوره اوليه، تمامي دلايل و توجيهات خود براي انجام اين کار را با شما در ميان مي‌گذارد. معمولاً کشيدن دندان‌ها قبل از آنکه پزشک بريس ارتودنسي شما را نصب کند، انجام مي‌شود.

جايگذاري بريس‌هاي ثابت

 در اين جلسه، بريس‌ها در داخل دهان شما قرار داده مي‌شوند. اين بريس‌ها به پايه‌هايي که قبلاً روي سطح دندان‌هاي شما در فک بالا و پايين درست شده است متصل مي‌شوند و تا پايان دوره درمان ارتودنسي به همين حالت باقي خواهد ماند. اين بريس‌ها کم و بيش در داخل دهان شما قابل مشاهده خواهد بود و اين نکته‌اي است که از نظر زيبايي ظاهري براي خيلي از بيماران اهميت زيادي دارد.

نصب بريس‌ها که در اين جلسه انجام مي‌شود هيچ گونه دردي به همراه نخواهد داشت. اين بريس‌ها در اوايل دوره درمان به صورت برآمدگي‌هايي در زير لب‌ها و گونه شما احساس مي‌شود، اما خيلي زود به آنها عادت مي‌کنيد و اين احساس شما برطرف خواهد شد.

به طور کلي هر گونه ناراحتي که اين بريس‌ها براي شما ايجاد کند در همان ۱۲ تا ۲۴ ساعت اول بعد از جايگذاري خواهد بود. دليل آن هم اين است که در اين مدت دندان‌ها هنوز به نيروي مختصري که به وسيله بريس‌ها بر روي آنها وارد مي‌شود عادت نکرده‌اند و گاهي اوقات نسبت به اين نيرو حساس مي‌شوند. براي کاهش ناراحتي در طي اين مدتي که بريس‌ها جا مي‌افتد، مي‌توانيد قرص آسپرين يا پاراستامول مصرف کنيد. همچنين در اين مدت بايد فقط غذاهاي نرم و آبکي بخوريد. اين دوره ناراحتي فقط چند روز طول مي‌کشد.

جلساتي براي تنظيم بريس‌ها

در طول دوره درمان، معمولاً بريس‌ها هر ۶ تا ۱۰ هفته يک بار تنظيم مي‌شوند. نکته مهمي که شما بايد در اين مورد رعايت کنيد آن است که حتماً به موقع براي تنظيم بريس‌ها مراجعه کنيد تا مطمئن باشيد که درمان ارتودنسي شما با حداکثر کارآيي ممکن در حال پيشرفت است. اگر هم به هر دليلي مجبوريد زمان يکي از اين نوبت‌هاي خود را تغيير دهيد، لطفاً هر چه زودتر به ما اطلاع بدهيد تا بتوانيم با تأخير کمتري نوبت بعدي شما را تعيين کنيم.

برداشتن بريس‌هاي ثابت

بريس‌ها توسط يک دستيار ارتودنسي باتجربه از دهان شما برداشته مي‌شود. برداشتن بريس‌ها درد ندارد، اما ممکن است براي بعضي از افراد اندکي ناراحت کننده باشد. سپس دندان‌ها تميز مي‌شود تا در صورتي که بقاياي چسب بر روي سطح آنها باقي مانده است، برطرف شود. سپس نگهدارنده‌ها (يا ريتينرها) که به صورت اختصاصي براي هر بيمار طراحي و ساخته شده است، طبق دستور پزشک بر روي دندان‌ها گذاشته مي‌شود.

نگهداري (ريتنشن)

هنگامی که دوره درمان کامل شد، بریس‌ها برداشته می‌شوند و نگهدارنده‌ها به جای آنها نصب می‌شود. نگهدارنده‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که دندان‌ها را در وضعیت مرتب و اصلاح شده خود نگهدارند تا استخوان و بافت‌های نرم حمایت کننده از آن با وضعیت جدید دندان تطابق پیدا کند. این نگهدارنده‌ها در ابتدا به صورت ۲۴ ساعته باید در دهان قرار داشته باشند، اما به مرور زمان این مدت کوتاه‌تر می‌شود و فقط شب‌ها گذاشته می‌شود. دوره زمانی استفاده از نگهدارنده‌ها نیز حداقل ۱۲ ماه می‌باشد.

دو نوع اصلی از نگهدارنده‌هایی که بعد از بریس استفاده می‌شوند، وجود دارد که شامل نگهدارنده‌های ثابت و متحرک می‌باشد. نوعی نگهدارنده‌اي که برای هر بیمار انتخاب می‌شود معمولاً به نیازهای درمانی بیمار، ترجیح بیمار به استفاده از نوع خاصی از آن و نتایج کلی که دندانپزشک و بیمار از درمان انتظار دارند، بستگی دارد.

لطفاً در نظر داشته باشید که در صورت مفقود یا شکسته شدن نگهدارنده‌ها، ساخت مجدد آنها برای شما هزینه خواهد داشت.

11

تغییرات درازمدت

کامل کردن دوره درمان ارتودنسی به این معنی نیست که دندان‌های شما تا پایان عمر به صورت مرتب و ردیف خواهد بود. البته وقتی که نگهدارنده‌ها از روی دندان برداشته می‌شود، دندان‌ها حالت ثابت و پایداری دارند، اما بعد از مدتی ممکن است به خاطر روند طبیعی بلوغ و پیری که ارتباطی با استفاده از درمان ارتودنسی ندارد، تغییرات اندکی در وضعیت دندان‌‌ها به وجود بیاید. این وضعیت به طور خاص در مورد دندان‌های پایین و جلو دیده می‌شود.

انواع بریس‌های مورد استفاده در ارتودنسی ثابت


بریس‌های مرسوم (فلزی)

این نوع از بریس‌های ثابت همان است که اغلب مردم آن را دیده و با آن آشنایی دارند. در براکت‌های مرسوم معمولاً از یک کش لاستیکی (شبیه به همان کش‌های رنگی که کودکان با آن بازی می‌کنند) و یا یک سیم فولادی نازک برای متصل کردن سیم به براکت و ثابت نگه داشتن آن استفاده می‌شود.

براکت‌های خودبازشونده

بریس‌های خودبازشونده بریس‌هایی هستند که نیاز به بندهای رنگی برای متصل نگهداشتن سیم به بریس، نیاز ندارند. در براکت‌های خودبازشونده از یک در یا گیره برای ثابت نگه داشتن سیم استفاده می‌شود و بنابراین دیگر نیازی به استفاده از کش‌های لاستیکی رنگی یا سیم‌های فولادی نازک نخواهد بود.

شرکت‌های سازنده براکت‌های خودبازشونده و بعضی از پزشکانی که از این براکت‌ها استفاده می‌کنند، مدعی هستند که این براکت‌ها مزایای بسیار زیادی برای بیمار به همراه دارد. مهم‌ترین مزایایی که می‌توان به آن اشاره کرد شامل شدت کمتر اصطکاک که باعث بیشتر شدن نیروهای بیولوژیکی می‌شود، نیاز به تعداد کمتری کشنده و منبسط کننده، کاهش طول دوره درمان، ناراحتی کمتر برای بیمار، کاهش احتمال شکسته شدن براکت‌ها، نیاز کمتر بیمار به مراجعه به مطب پزشک، بسته شدن سریع‌تر فضاهای باز در اطراف دندان‌ها و نهایتاً کاهش عوارض جانبی و بیماری‌هاي پریودنتال در آینده می‌باشند.

12

براکت‌های سرامیکی

لوازم ارتودنسی جدیدی که این روزها بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند، کمتر در دهان بیمار قابل ديدن هستند و در حالت عادي، زیاد به چشم نمی‌آیند، زیرا رنگ آنها شفاف و یا به رنگ دندان‌ها می‌باشد. بنابراین برای بیمارانی که جنبه زیبایی لوازم ارتودنسی برایشان اهمیت زیادی دارد، گزینه بسیار خوبی محسوب می‌شود.

براکت‌های مخفی یا لینگوال

برای بیمارانی که متقاضی براکت‌هایی با قابلیت مخفی بودن برای حفظ جنبه زیبایی ظاهری آن باشند، ما از روش ارتودنسی لینگوال استفاده می‌کنیم که در آن براکت‌ها از سمت داخل به دندان متصل می‌شوند و در حالت عادی کاملاً مخفی و نامرئی خواهند بود. اما این نوع از برکت‌ها را برای هر بیماری نمی‌توان استفاده کرد و لازم است ابتدا پزشک متخصص ارتودنسی تشخیص بدهد که آیا شما کاندیدای مناسبی برای استفاده از این براکت‌ها هستید یا خیر.

مهم‌ترین مزایای استفاده از براکت‌های لینگوال شامل نامرئی بودن، به جا ماندن لکه‌های سفید رنگ کمتری بر روی دندان، نیاز به نیروی کمتر و ملایم‌تر، کاهش از دست رفتن مهارها و افزایش راحتی بیمار می‌باشد.

برخی از معایبی که برای این براکت‌ها ذکر شده است نیز شامل زمان طولانی‌تر برای نصب و جایگذاری آنها، افزایش هزینه ساخت آنها در آزمایشگاه و نتایج نهایی ضعیف‌تری که از آنها به دست می‌آید، می‌باشد.

14

ارتودنسی ثابت بدون براکت

ارتودنسی ثابت بدون براکت (BFO) یک نوع مدرن و نوآورانه از لوازم ارتودنسی ثابت است که از سیم و رزین ساخته می‌شود. دلیل استفاده از این روش ارتودنسی ثابت این بود که مشاهده می‌شد دندان‌های جلویی با وجود اتصال به یک نگهدارنده ثابت، باز هم تکان می‌خورند و وضعیت پایداری ندارند.

از ارتودنسی بدون براکت می‌توان برای همتراز کردن دندان‌ها در صورت برگشت آنها بعد از برداشتن بریس‌ها و یا برای افرادی که می‌خواهند قبل از پایان دوره درمان خود، براکت‌ها را بردارند، استفاده کرد. علاوه بر آن از این روش می‌توان برای موارد پیچیده‌تر مانند مواقعی که بیمار قبلاً هرگز با روش ارتودنسی مورد درمان قرار نگرفته است، استفاده کرد. در این موارد از ارتودنسی ثابت بدون براکت به تنهایی یا همراه با سایر ابزارهای ارتودنسی استفاده می‌شود.

15

هزینه


هزینه ارتودنسی ثابت نکته بسیار مهمی برای تصمیم‌گیری در مورد استفاده از آن است. در مورد ارتودنسی ثابت نیز به مانند هر درمان ارتودنسی دیگر، هزینه بریس‌ها و لوازم ارتودنسی به ویژگی‌ها و شرایط خاص شما از قبیل پیچیدگی وضعیت ناهنجاری دندان‌ها و طول دوره درمان مورد نیاز بستگی دارد. بنابراین برای اطلاع از هزینه دقیق ارتودنسی ثابت لازم است که حتماً به پزشک خود مراجعه کنید.